ZZP-kok inhuren of detachering, wat mag en wat kost het in 2026?

STAFFLAB, 20 november 2026 · bronnen: PwC, SRA en Kamerbrief Staatssecretaris Financiën 19-12-2025 (zie onderaan)

In het kort: Een zzp-kok inhuren is in Nederland formeel toegestaan, maar vanaf 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst actief op schijnzelfstandigheid onder de Wet DBA. Als sprake is van een gezagsverhouding, persoonlijke arbeid en loon, loopt de inlenende horecaonderneming financieel risico. Naheffingen gelden voor werkzaamheden vanaf 1 januari 2025 (datum opheffing handhavingsmoratorium); voor eerdere periodes alleen bij aantoonbare kwaadwillendheid. Voor contracten van 3 maanden of langer is detachering (via Stafflab: kok inhuren €38/uur all-in, 0% btw) de fiscaal en juridisch veiligste route.

Wat zegt de Wet DBA eigenlijk?

De Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA) is in 2016 in werking getreden om schijnconstructies rond zelfstandigen aan te pakken. Tot eind 2024 gold een handhavingsmoratorium: de Belastingdienst beoordeelde wel, maar naheffing alleen bij kwaadwillendheid. Vanaf 1 januari 2025 is dat moratorium opgeheven. De Belastingdienst mag nu bij alle opdrachtgevers naheffen die een zzp'er inzetten terwijl de relatie in feite een dienstverband is.

De toets is niet nieuw, maar de handhaving wel. Drie criteria wegen zwaar:

  • Gezagsverhouding: Mag u de kok zeggen wanneer, hoe en met wat hij moet werken? In een drukke keuken is het antwoord bijna altijd ja: u bepaalt het rooster, de kaart, het serveertempo, de HACCP-regels, welke leveranciers worden gebruikt.
  • Persoonlijke arbeid: Moet dezelfde persoon komen? Een echte zelfstandige mag zich laten vervangen. Een zzp-kok die op een vaste shift is ingepland en zich niet mag laten vervangen, voldoet aan dit criterium.
  • Loon: Krijgt de kok een periodieke, voorspelbare vergoeding voor gewerkte uren, vergelijkbaar met een werknemerscontract? Een maandelijks terugkerend bedrag van bijvoorbeeld €5 000–7 000 is loon in de zin van de wet.

Als alle drie van toepassing zijn, is er sprake van een arbeidsovereenkomst, ook als de papieren anders zeggen.

Wat kan er misgaan in uw restaurant?

Stel, u heeft een zzp-kok drie dagen per week in dienst voor €45/uur, 32 uur per week, al negen maanden. De Belastingdienst beoordeelt de relatie als een arbeidsovereenkomst. Dan:

  • U betaalt met terugwerkende kracht loonheffing, werknemersverzekeringen en werkgeverspremies. Naheffing is mogelijk met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025 (datum opheffing handhavingsmoratorium). Voor periodes daarvoor alleen bij aantoonbare kwaadwillendheid.
  • Een controle begint in beginsel met een bedrijfsbezoek; pas daarna volgen eventuele correcties.
  • In 2026 geldt een zachte landing: geen verzuimboetes bij correctie van de arbeidsrelatie. Vergrijpboetes zijn wel mogelijk bij opzet of grove schuld en kunnen oplopen van 10 % tot 100 % van de naheffing.
  • Vanaf 1 januari 2027 geldt volledige handhaving: dan vervalt de zachte landing en zijn ook verzuimboetes aan de orde.
  • Er ontstaat per terugwerkende datum een arbeidsovereenkomst. Daarmee komen rechten op loondoorbetaling bij ziekte, vakantiegeld, opbouw van vakantie-uren en ontslagbescherming.
  • De zzp'er moet zijn zelfstandigenaftrek en btw-aangifte herzien; vaak loopt die discussie parallel bij zijn eigen aangifte.

Voor een zzp-kok die sinds 1 januari 2025 vier dagen per week bij u werkt, loopt dat bij een controle in 2026 al snel op tot tienduizenden euro's naheffing, afhankelijk van het uurtarief en de gewerkte uren. Bij meerdere zzp'ers in dezelfde constructie vermenigvuldigt dat.

Vergelijking: zzp, uitzendbureau, detachering

ZZP-kok Uitzendbureau Detachering (Stafflab)
Uurtarief (indicatie) €40–55 netto €35–50 + 21% btw €38 all-in, 0% btw (verlegd)
Minimale duur per uur / per dag per dag / per week 3 maanden
Wie is werkgever? Niemand (zzp'er zelf) Uitzendbureau Stafflab (EU-vennootschap)
Risico Wet DBA Hoog (vanaf 1-1-2025) Geen (werkgever is bureau) Geen (werkgever is Stafflab)
Papierwerk Modelovereenkomst, factuur per uur Uitzendovereenkomst, factuur per week Één servicecontract, één factuur per periode
Zelfde persoon Ja (maar mag vervangen) Vaak wisselend Ja, voor de hele looptijd

Wanneer welke optie?

Uitzendbureau is de keuze voor losse dagdiensten of een weekend, bijvoorbeeld bij een festival of een ziek personeelslid. U betaalt 21% btw, maar u hoeft niets administratief te regelen en de inzet is beperkt.

Detachering past voor een rol die u drie maanden of langer stabiel wilt invullen: seizoenscontracten, een vaste tweede kok naast uw chef, een chef-kok voor een nieuw concept dat zich eerst moet bewijzen. 0% btw, één contract, dezelfde persoon.

Een zzp-kok is onder de huidige handhaving van de Wet DBA alleen een veilige optie als de kok daadwerkelijk ook andere opdrachtgevers heeft, zich mag laten vervangen, zelf zijn tijd indeelt en met eigen gereedschap werkt. In de praktijk is dat voor een keuken op uw locatie bijna nooit het geval.

Met spoed een kok nodig?

Komt u morgen een kok te kort? Dan is een uitzendbureau de snelste route. Voor 1–3 weken vooruit en langer kunt u beter bellen met een detacheerder: u krijgt dan meestal binnen een week profielen uit de pool. Wij hebben een stand-by lijst voor spoedstarts (binnen 7 dagen) met een kleine toeslag. Bekijk de tarieven of neem direct contact op.

Bronnen:
  1. PwC, "Handhaving schijnzelfstandigen vanaf 2026": pwc.nl
  2. SRA, "Toch nog zachte landing handhaving schijnzelfstandigheid in 2026": sra.nl
  3. Kamerbrief Staatssecretaris Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst, 19 december 2025 (kst-31311-302): zoek.officielebekendmakingen.nl

Kernfeiten per 2026, samengesteld uit bovenstaande bronnen: naheffing is mogelijk met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025 (datum opheffing handhavingsmoratorium); in 2026 geen verzuimboetes (zachte landing); vergrijpboetes mogelijk bij opzet of grove schuld, 10 tot 100 % van de naheffing; een controle begint in beginsel met een bedrijfsbezoek; vanaf 1 januari 2027 volledige handhaving. Dit artikel is informatief, geen fiscaal of juridisch advies. Voor uw specifieke situatie raadpleeg uw accountant of een arbeidsrechtadvocaat.